Dekmantel weet al bijna tien jaar moeiteloos te verrassen

De Dekmantel-week is weer ten einde. Er waren te veel noemenswaardige momenten om op te noemen, dus vergeef ons het ontbrekende en lees mee met een vogelvlucht.

Nog een jaartje en dan mag Dekmantel haar tweede lustrum vieren. Tien jaar aan ervaring in een gedurfd speelveld van undergroundmuziek, opkomend talent en eigenwijze artiesten. Dat is niet kiezen voor het makkelijke, want het aan de man brengen van obscuriteiten betreft een lastige markt. Maar de ervaring en de door de jaren heen vergaarde autoriteitsstatus geven Dekmantel inmiddels vrij spel. Bezoekers betreffen liefhebbers en komen van ver buiten de landsgrenzen voor artiesten die velen een jaar of langer geleden nog niet eerder kenden.

Dat begint al op woensdag, want Dekmantel is officieel een vijfdaags festival. Het is oud nieuws dat de Amsterdammers niet vasthouden aan populaire normen en een genre als electro zegeviert dan al jaren op het festival. Maar Dekmantel gaat verder en weet zelfs midden in de week al het Muziekgebouw aan ‘t IJ vol te krijgen met een programma dat bestaat uit de electro-legendes van Cybotron en free jazz-grootheid Pharoah Sanders met zijn kwartet. Een tekenend beeld voor wat de rest van de week Amsterdam zo’n plek voor de echte liefhebber maakt. Er zijn conferenties, films en veel optredens, zoals dat van droneband Sun O))) op donderdag, dat met hun intense en duistere sound een handjevol liefhebbers tot op de laatste seconde van hun concert de adem doet benemen.

Daarna volgen nog drie echte festivaldagen in het Amsterdamse Bos, overbrugt door nachtelijke feesten in een paar van Amsterdams betere clubs, zoals Shelter en het tijdelijke Temp. Het festival als omhulsel is al een tijdje vertrouwd: de grote mainstage met de bekende ronde en lange ledmuur, de Selectors-stage tussen de bomen, de Greenhouse-kas, vaste gast Boiler Room en de UFO-tent, voor het technogeluid, sinds kort vergezeld door kleine broertje UFO II, met meer experimentele afwijkende geluiden. Een vast recept dus, maar een waarbinnen Dekmantel zich onderscheidt met een constant vernieuwend en gedurfd programma. Er is altijd ruimte voor gevestigde namen, zoals dit jaar Jeff Mills, Palms Trax of Ben UFO, die absoluut hun status waarmaken. Maar het festival wordt gemaakt door de verrassingen. Dat kan een onbekende dj zijn, een band die we al jaren niet zagen of simpelweg een artiest die geen enkel technofestival in Nederland zou durven boeken.

De Bristolse dj Batu wond de Greenhouse om zijn vinger met een lesje eclectisch draaien, waar een dag later Nitzer Ebb demonstreerde dat zelfs EBM van het eerste uur nog werkt, mede door die heerlijk rauwe stem van Douglas McCarthy. Steengoede livesets zijn geen uitzondering, met veel in de tweede UFO, zoals Vatican Shadow, The Exaltics en Umwelt, maar ook elders, met het steengoede optreden van Marie Davison in de Greenhouse of de angstaanjagende set van The Empire Line in de grote UFO. Róisín Murphy liet met haar zachtaardig elektronische pop zien dat de mainstage ook op een gevoelige manier kan swingen, waar liefdeskoppel Eris Drew en Octo Octa daar juist een synergie aan energie tentoonstelde. En zo kun je nog wel even doorgaan. Er zijn zoveel spannende artiesten te zien die lak hebben aan de afkadering van een genre, zoals Tzusing, of Mala; of dj’s die zo diep graven dat weinigen een plaat zullen herkennen, denkende aan Bufiman en Nosedrip. En dan zijn er de artiesten met een bekendere sound, maar die op Dekmantel toch iets meer buiten de lijntjes kleuren, zoals Luke Slater die zonder pardon een saxofoonsolo toevoegde aan zijn Planetary Assault Systems-optreden. En nooit verliest Dekmantel zijn roots uit het oog en houdt het topslots open voor lokale talenten, zoals Deniro die zijn groovy techno mocht laten horen tussen grootheden Slater en Dettmann, twee optredens voor de onnavolgbare Parrish Smith, of Carista en Upsammy die dikverdiend hun plek op het grote podium kregen.

En dan doe ik nog zo veel artiesten tekort, waar zij zo veel credtis verdienen, net als Dekmantel voor het boeken. Het is een week met een overmaat aan goede muziek, waar veel mensen genieten van bekende kwaliteit en verrassende nieuwigheden. Dekmantel moet worden gekoesterd als pioneer van elektronische muziek in Nederland. Het kiest niet voor platte commercie maar durft het graven aan en verrast het publiek jaar na jaar.